नेपाली साहित्यको सम्पूर्ण पत्रिका

बेस्ट सेलरको दोस्रो सूचीः कात्तिकमा पनि ‘महारानी’ले मार्यो बाजी

उत्कृष्ट १० मा परे यी पुस्तक

२०७६ को मदन पुरस्कार विजेता ‘महारानी’ उपन्यासले बिक्रीका आधारमा दोस्रो महिना पनि अग्रता लिएको छ । बडादसैँको अवसर पारेर सुरु गरेको ‘साहित्यपोस्ट बेस्ट सेलर अफ दी मन्थ’को सूचीमा कात्तिक महिनामा पनि ‘महारानी’ले नै अग्रता कायम राखेको देखिएको छ । भदौमा मदन पुरस्कार घोषणा भएपछि यो पुस्तकले बिक्रीमा अरु पुस्तकलाई लगातार उछिनिरहेको छ ।

भदौ महिनादेखि नेपाली पुस्तकको बिक्रीमा उछाल आउँछ । यही अवसरलाई छोपेर हामीले प्रत्येक महिना बेस्ट सेलर पुस्तकको सूची प्रकाशन गर्न अनौपचारिक अध्ययन सुरु गरका थियौँ । यो अध्ययनका लागि हामीले काठमाडौँ उपत्यकाका १० किताब स्टेसन, एउटा स्वतन्त्र होम डेलिभरी कम्पनी तथा उपत्यका बाहिरका २० वटा पुस्तक बिक्रेताहरुले दिने सूचीको साहारा लिएका हौँ । ती ३१ वटा स्टेसनलाई नेपाली पुस्तक बजारको महत्त्वपूर्ण कडी मानिन्छ ।

अघिल्लो महिना चन्द्रप्रकाश बानियाँको उपन्यास महारानीलाई विजयकुमारको ‘सम्बन्धहरु’ले पच्छ्याएको थियो । यो महिनामा त्यसमा खासै फेरबदल भएको छैन । यद्यपि ‘महारानी’को बिक्रीको तुलनामा ‘सम्बन्धहरु’को बिक्री केही कम हुन थालेको बिक्रेताहरुको अनुभव छ । त्यसैगरी अघिल्लो महिना सूचीमा परेका धेरै पुस्तकहरु यसपटक पनि परेका छन् । यद्यपि बिक्रीका आधारमा सूचीमा तलमाथि परेको छ । हामीले ३१ वटा स्टेसनबाट पाएको एकदेखि दश नम्बरको सूचीलाई आधार बनाउँदा तथ्यहरु तलमाथि नहुन् भनेर अन्तिम अवस्थासम्म सचेतता अपनाएका छौँ ।

हामीले प्रस्तुत गरेको यो सूची हामीले विश्वास गरेका पुस्तक बिक्रेता एवं पाठकका रुपमा हाम्रा शुभचिन्तकहरुले क्रस चेक गरेर प्राप्त गरेका सूचनाका आधारमा पस्केका हौँ । यो नै अन्तिम सत्य भन्ने हाम्रो दाबी छैन । यद्यपि यो सूची सत्यको नजिक छ भन्ने हाम्रो दाबी यथावत् छ । यस पटक पनि अघिल्लो महिनाजस्तै केही प्रकाशक एवं लेखकहरुले हाम्रो यो मिहिनेतलाई अस्वीकार गर्ने सम्भावना देखेका छौँ । यद्यपि हामी पाठकप्रति जिम्मेवार छौँ र पाठकले अस्वीकार नगरुन्जेलसम्म हामी यो सूची अझ गम्भीररुपमा जारी गरिरहने छौँ ।

प्रस्तुत छ, यसपटकका उत्कृष्ट १० पुस्तकहरु र पुस्तक बिक्रीका कारणहरु पनिः

यस वर्षकाे मदन पुरस्कार प्राप्त कृति

१) महारानी–चन्द्रप्रकाश बानियाँ (उपन्यास)
कात्तिक महिनामा पनि चन्द्रप्रकाश बानियाँको उपन्यास ‘महारानी’ पहिलो नम्बरमा परेको छ । यो पुस्तक अत्यधिक बिक्री हुनुको कारण यसले प्राप्त गरेको मदन पुरस्कारको ट्याग नै हो । आम पाठकहरुमा मदन पुरस्कार विजेता पुस्तक पठनका हिसाबले अब्बल हुन्छन् भन्ने मान्यता छ । देशका चर्चित निर्णायकहरुले वर्षभरि निस्किएका पुस्तकहरुमध्ये उत्कृष्ट पुस्तकलाई छानेर यो पुरस्कार दिन्छन् भन्ने आम विश्वास छ । धेरै हदसम्म यो सही पनि हो । यसै कारण यो पुस्तकले भदौ महिनादेखि नै लेखक, प्रकाशक एवं बिक्रेता सबैलाई आर्थिकरुपमा फाइदा पुर्याइरहेको छ । यो असोज महिनामा उत्कर्षमा थियो । कात्तिक महिनामा यसको बिक्री सङ्ख्यामा केही कमी आए पनि अरु पुस्तकको तुलनामा यसको बिक्री अझै उच्च देखिन्छ । पुस्तक पढेका पाठकहरुबाट पनि सामाजिक सञ्जालमा सकारात्मक प्रतिक्रिया पोस्ट भएका कारण पनि यसले आफ्नो बिक्रीको रफ्तार कायमै राखिरहेको देखिन्छ । हामीले प्राप्त गरेका ३१ स्टेसनको सूचीमध्ये २९ वटा सूचीमा ‘महारानी’ एक नम्बरमा परेको देखिन्छ । यी सबै आधारमा यो किताबलाई लामो रेसको घोडा हो भन्न सकिने आधारहरु पनि छन् ।

२) सम्बन्धहरु–विजयकुमार (गैरआख्यान)
प्रकाशन भएदेखि नै विजयकुमारको गैरआख्यानात्मक कृति ‘सम्बन्धहरु’ बिक्रीका हिसाबले दोस्रो नम्बरमा परिरहेको छ । विशेषगरी सहरी परिवेशमा ‘सम्बन्धहरु’ पढ्नेहरुको सङ्ख्या उच्च रहेको देखिन्छ । हामीलाई प्राप्त ३१ स्थानको सूचीमध्ये एउटा सूचीमा ‘सम्बन्धहरु’ एक नम्बरमा छ भने १४ स्थानमा दोस्रो स्थानमा देखिन्छ । बाँकी सूचीमा केहीमा चौथो र दशौँ स्थानमा भए पनि बिक्रीका आधारमा सम्बन्धहरु दोस्रो स्थानमै रहेको हामीले पायौँ । काठमाडौँ उपत्यकाका ठूला पसलहरुमा ‘सम्बन्धहरु’को बिक्री झण्डै ‘महारानी’को हाराहारीमा देखिन्छ भने उपत्यकाबाहिर केही कम देखिएको छ ।

विजयकुमारको ‘खुसी’ले तीन वर्षअघि मदन पुरस्कार प्राप्त गरेका कारण उनी पाठकबीच लोकप्रिय छन् । उनी चर्चित पत्रकार एवं टेलिभिजन प्रस्तोता भएको लाभ पनि ‘सम्बन्धहरु’ले पाएको देखिन्छ । सामाजिक सञ्जालहरुमा उक्त पुस्तकमाथि भएका बहसले पनि बिक्रीलाई सहयोग पुगेको देखिन्छ । यद्यपि पुस्तकले केही आलोचना पनि खेपिरहेको छ ।

३) मोक्षभूमि– केशव दाहाल (उपन्यास)
अघिल्लो महिना दसौँ नम्बरमा रहेको ‘मोक्षभूमि’ उपन्यास यो महिना तेस्रो नम्बरमा उक्लिएको छ । प्राचीन समयमा दासहरुले गरेको विद्रोहलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएको यो उपन्यास बौद्धिक जगतमा चर्चा चलेसँगै यसको बिक्री बढेको हो । हुन त दसैँपछि पुस्तक बिक्रीमा कमी आएने कारणले सङ्ख्यात्मक हिसाबले अघिल्लो महिनाको तुलनामा यसको बिक्री धेरै बढेको देखिदैन तर अरु पुस्तकको तुलनामा यसको बिक्री भने घटेको छैन । बिक्रीमा भइरहेको यही एकरुपताका कारण यो तेस्रो नम्बरमा उक्लिएको हो ।

४) वैशालीकी नगरवधू– आचार्य चतुरसेन (उपन्यास)
अघिल्लो महिना आठौँ नम्बरमा परेको ‘वैशालीकी नगरवधू’ उपन्यास यसपटक चौथोमा उक्लिएको छ । भारतीय साहित्यमै पनि नाम कमाएको यो उपन्यास प्रकाशन भएदेखि नै राम्रो बिक्री भइरहेको देखिन्छ । हामीलाई प्राप्त ३१ पुस्तक स्टेसनमध्ये एउटामा यो एक नम्बरमा रहेको देखिन्छ भने ३ वटामा छैटौँ र ८ वटामा पाँचौँ नम्बरमा देखिन्छ । उपत्यका बाहिरका पुस्तक पसलहरुमा पनि यसको बिक्री राम्रो देखिएको छ ।

५) क्रान्ति र प्रतिक्रान्ति– रमेशनाथ पाण्डे (गैरआख्यान)
अघिल्लो महिना साहित्यपोस्ट बेस्ट सेलर सूचीको १० नम्बरमा पनि नदेखिएको पूर्वमन्त्री एवं राजनीतिक टिप्पणीकार रमेशनाथ पाण्डेको पुस्तक ‘क्रान्ति र प्रतिक्रान्ति’ पुस्तक यो महिना एकैपटक पाँचौँ नम्बरमा उक्लिएको छ । यद्यपि त्यो बेला पनि साहित्यपोस्टले यसलाई ११ औँ नम्बरको बिक्री हुने सूचीमा राख्नु परेको थियो । यसो हुनुको कारण दसैँको अवसरमा आख्यानात्मक कृतिहरु धेरै बिक्री भएका कारण यसको बिक्री ओझेल परेको थियो । प्रकाशन भएदेखि नै यो पुस्तक सुस्त गतिमा बिक्री भइरहेको थियो ।

तर कान्तिपुर दैनिकमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका केन्द्रीय सदस्य विष्णु रिजालले यो पुस्तकका बारेमा गम्भीर समीक्षा गरेपछि यो पुस्तकको चर्चा अचानक बढ्यो । पुस्तकमा बिपी कोइरालाको दुर्लभ चिठ्ठीको संगालोबाहेक अन्य सबै कुरालाई रिजालले अनावश्य भनेर लेखेपछि यो पुस्तकको बिक्री बढेको बिक्रेताहरुले जनाएका छन् । उपत्यका बाहिरका १० भन्दा बढी सूचीमा यो पुस्तक या त दोस्रो नम्बरमा परेको देखिन्छ या तेस्रो नम्बरमा । यो पुस्तक राजनीतिक कार्यकर्ताहरुले बढी किनेको अनुमान बिक्रेताहरुको छ ।

६) न्यायपालिकाको चार दशक मेरा सम्झना– मीनबहादुर रायमाझी (आत्मकथा)
यसअघि पाँचौँ नम्बरमा परेको यो आत्मकथा यसपटक छैठौँ नम्बरमा सरेको छ । दसैँअघि यो पुस्तकको बिक्री जुन रफ्तारमा बढेको थियो, अहिले केही घटेको अनुमान बिक्रेताहरुले गरेका छन् । यद्यपि न्याय क्षेत्रमा रहेका व्यक्तिहरुका लागि अहिले पनि यो पुस्तक पहिलो नम्बरमा परेको देखिन्छ । पूर्व प्रधानन्यायधीश मीनबहादुर रायमाझीले पुस्तकमा इमान्दार कानुनी व्यक्तिका हिसाबले आफूलाई प्रस्तुत गरेका कारण पनि यो पुस्तक लामो समय चल्ने पुस्तक हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।

७) सत्ता र सत्य– खगेन्द्र सङ्ग्रौला (गैरआख्यान-अनुदित)
अघिल्लो महिना छैटौँ नम्बरमा परेको खगेन्द्र सङ्ग्रौलाको अनुदित पुस्तक ‘सत्ता र सत्य’ यो महिना सातौँ नम्बरमा झरेको छ । बजारमा यो महिना चलेका अनुदित पुस्तकहरुमध्ये यो दोस्रो धेरै बिक्री भएको अनुदित पुस्तक हो । सुरुमा खगेन्द्र संग्रौलालाई रुचाउनेहरुले पनि यो पुस्तक खरिद गरे पनि यसमा भएका गम्भीर खाले निबन्धहरुलाई कतिपय पाठकले रुचाएको देखिएन ।

८) कम्मरीदेखि कोभिड कहर– डा. कृष्णप्रसाद पौडेल (गैरआख्यान)
दसैँको मुखमा प्रकाशन भएको डा. कृष्णप्रसाद पौडेलको पुस्तक बिक्रीको आधारमा यो महिना आठौँ स्थानमा परेको छ । भरतपुर अस्पतालका अर्थोपेडिक विशेषज्ञ पौडेलले यस किताबमा हाड, नशा, जोर्नी मात्र होइन, स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य गम्भीर जानकारीहरु निबन्धात्मकरुपमा प्रस्तुत गरेका छन् । यो पुस्तक भरतपुरमा अत्यधिक बिक्री भएको देखिन्छ भने काठमाडौँका केही पसलहरुमा पनि यो टप टेनको सूचीमा देखिन्छ ।

९) सिंहदरबारको घुम्ने मेच– डा. सुधा शर्मा (गैरआख्यान)
प्रसूति विशेषज्ञ डा. सुधा शर्माको आत्मकथात्मक कृति ‘सिंहदरबारको घुम्ने मेच’ यो महिना नवौँ नम्बरमा परेको छ । गएको महिना पनि यसको बिक्री उल्लेख्य थियो तर अन्य पुस्तकको तुलनामा यसले उत्कृष्ट दशमा स्थान बनाउन सकेको थिएन । यो पुस्तक महिला संघर्षको कथा भएकाले महिला पाठकबीच लोकप्रिय भएको बिक्रेताहरुले जनाएका छन् । स्वास्थ्य सचिवका रुपमा डा. शर्माले सिंहदरबारमा बिताएका केही वर्ष यो पुस्तकको मुटु मानिएको छ । शीर्षकका कारण पनि यो पुस्तकको बिक्रीमा सकारात्मक असर परेको बिक्रेताहरुले जनाएका छन् ।

१०) कान्छा महारानी– शिवा शाह/सुगना शाह (उपन्यास -अनुदित)
अघिल्लो महिना उत्कृष्ट १० मा पर्न नसके पनि दसैँमा बिक्री हुने सूचीमा यो पुस्तकको नाम सामेल भएको थियो । यो महिना पुस्तकको बिक्रीमा धेरै फरक नपरे पनि अन्य पुस्तकको तुलनामा यसको बिक्री स्थिर रहेको बिक्रेताहरुले जनाएका छन् । अंग्रेजीबाट सगुना शाहले अनुवाद गरेको यो पुस्तकमाथि सामाजिक सञ्जालमा लगातार पाठकहरुको टिप्पणी आइरहेका कारण पनि यसको बिक्री सुस्ताएको छैन । ‘महारानी’ले मदन पुरस्कार पाएका कारण पनि त्यस्तै खालको ऐतिहासिक विषय भएकाले पनि यो पुस्तकप्रति पाठकहरुको चासो बढेको देखिएको छ ।

यीबाहेक यो महिना ‘नखुलेका पाटा’, ‘याम्बुनेर’, ‘हंश’, ‘मुसा मानुष’, ‘जोकरको बन्दुक’, ‘बुद्ध दर्शन’जस्ता पुस्तकहरु पनि राम्रो बिक्री हुने पुस्तकहरुको सूचीमा अटाएका छन् । यीमध्ये कतिपय अघिल्ला महिनाको उत्कृष्ट १० मा थिए ।

अर्को सूची मंसिर महिनाभरिको बिक्रीका आधारमा गणना गरेर पुस २ गते प्रकाशन गर्नेछौँ ।

प्रतिक्रिया
Loading...